De afgelopen jaren heeft de hulpverlening voor verkeersongelukken met hond als slachtoffer een opvallende tendens getoond. Volgens de Nederlandse Verkeersveiligheidsraad zijn er sinds 2018 een flink aantal meer ongevallen met honden als betrokken partij. Het aantal slachtoffers, zowel dieren als mensen, is gestegen, wat wijst op een complexe mix van menselijk gedrag, onvoldoende voorbereiding en de natuurlijke reacties van honden op verkeer. De situatie is niet alleen emotioneel belastend voor eigenaars, maar ook een maatschappelijk probleem dat aandacht vraagt.
Een van de belangrijkste redenen voor deze toename ligt in de versnelling van het verkeer en de toenemende mobiliteit. Honden die onvoldoende worden getraind of die in een onveilige omgeving zijn, raken gemakkelijk in gevaar. Ook de groeiende populariteit van stadsleven en het gebruik van fietsen en auto’s in minder veilige zones speelt een rol. Een recent rapport van de link wijst uit dat in 2023 bijna 15% van alle ongevallen met honden plaatsvond in steden met een dichtbevolkte woonkern.
De rol van hondentraining en voorbereiding
Hondentraining kan een cruciale rol spelen in het voorkomen van verkeersongevallen. Een goed opgeleide hond reageert beter op verkeerssignalen en weet zich veilig te gedragen in drukke omgevingen. Studies tonen aan dat honden die zijn opgeleid tot “verkeershonden” – met specifieke cursussen over veilig gedrag bij verkeer – tot 40% minder kans maken op ongevallen. In Duitsland en België zijn dergelijke programma’s al jaren succesvol, maar in Nederland is de opname nog beperkt. Een initiatief zoals het “Verkeersveilige Hondenproject” van de Hondensportbond zou hier een belangrijke stap kunnen zijn.
Eigenaren moeten ook zelf hun verantwoordelijkheid nemen. Het dragen van een halsband met een belletje of een reflecterend element kan het verschil maken als een hond plotseling uit het verkeer komt. Ook het bewaken van de afstand tot verkeersdeelnemers – zoals fietsers en auto’s – is essentieel. Een onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) uit 2022 liet zien dat honden die binnen 5 meter van een verkeersdeelnemer staan, bijna tweemaal zo vaak in ongeluk komen.
De impact op slachtoffers en de maatschappij
Niet alleen honden zijn betrokken bij deze ongevallen; mensen lopen ook risico. In 2022 vielen er volgens de Nederlandse Politie 1.234 ongevallen waarbij honden betrokken waren, met een totale schade van ruim 2,8 miljoen euro. Daarnaast zijn er jaarlijks ongeveer 500 doden en zwaargewonden honden die door verkeersongelukken zijn gedood. Deze cijfers zijn niet alleen een tragedie voor de eigenaars, maar ook een kostbaarheid voor de zorgsector en de verzekeringsbranche.
Maatschappelijk gezien is dit een probleem dat niet kan worden genegeerd. De toename van ongevallen met honden heeft directe gevolgen voor de veiligheid in onze straten. Steden zoals Amsterdam en Rotterdam hebben al aangepaste regels geïntroduceerd, zoals het verplicht dragen van een halsband voor honden in bepaalde zones. Deze maatregelen moeten worden uitgebreid en gecombineerd met bewustzijnscampagnes voor hondeneigenaren.
- Van 2018 tot 2023 is het aantal ongevallen met honden als slachtoffer met bijna 25% gestegen.
- In 2023 waren er gemiddeld 12 ongevallen per dag met honden betrokken.
- Honden die binnen 5 meter van een verkeersdeelnemer staan, lopen een vier keer hoger risico op ongeluk.
- De kosten van verkeersongevallen met honden bedragen jaarlijks ongeveer 3 miljoen euro aan zorgkosten.
- In Duitsland is de opname van verkeersveilige hondentraining bij 60% van de honden.
De toename van verkeersongevallen met honden is een kwestie van beide kanten. Mensen moeten hun gedrag aanpassen, maar ook honden moeten worden voorbereid op de complexe omgeving waarin ze leven. Het is tijd om bewustwording te vergroten en praktische oplossingen te vinden die zowel veiligheid als de welzijn van honden bevorderen. Een samenwerking tussen overheden, hondentrainers en eigenaars kan hierin een cruciale rol spelen.